د ساوای پر له ئیحساسن
ک له و سه حرای قه شنگ و شاری شیرینه
وه جاری باله وازی که ن
وه جاریگیش کلاوروانی دلی ساوالوانی شیت و حه یرانن/
م خوه ش دیرم
له ریگای ئه و چه وه یله
تا وه سو هه ر دانه داینه م
مه گه ر جاری فه قه ت یه ی جار ئه و چاوه
دلی ساوا لوانی خوه ی بلاوینی/ م-فریاد
بایه قوش دا له دو بالم گیشت په ره یلم دارزان
تا تواسم شه و چرای هه لکه م له دیواخان دل
ئاگری یادی چه وه یلد سیون نو مالم سزان
تا دواری هاتم ئه لده م له ره نگ و ریشنگ عشق
تیژی به رق خه نه یلد هه م ده س و هه م دل چزان
پیریگم گاموله کی که م چیون له حه لقه ی عشق تو
پا له پا نه لگردم و قورسی خه مت پایلم ته زان
شه و وه سه ر بردم وه هاوار و نیگاهی ته ر نه کرد
تا نه کیشا یه ی هناسی گیانم و جه رگم کزان
دنيا ته مه و دنيا تووز، دنيا گه رته چۊچانه
كه سێ كه سێ نيه ناسێ ،گيشتێ ده م ئه ڵپێچانه/
نه بوو هه ناس ِ عشقه ، نه رووژناي راسي
دنيا خراو ، دنيا گه ن ، دنيا دروو ده سانه/
زه مين زه رد و زه مان زه رد ، ئاساره و ئاسمان زه رد
كوتێ داخيم كوتێ ده رد ، دة ئێ زه رده لۊلانه/
ته و ئه ڵكزان سقانم ، له رز ئه ڵچه قان دنانم
گيانم بۊه په ته سوو ، ده ێ ئاگر گڕانه/
شڵه ێ شه ڕه و و گڕه ێ نار، گرمه ێ گورگه و هافه ێ مار
يه كه ێ به خته ؟ بێداده ، يه كه ێ تاڵه س؟ تاڵانه/
هه م زه رده واێ په ژاره س ، هه م سه رده واێ په شێوي
روو ده ێ زه رده زه مانه، وه ێ ده ێ سه رده ساڵانه/
ئاگر ها ده ده رۊنم ، زه هراو ها نام ِ خۊنم
ئووخه يم پڕ ده ئاخه ، ژيانم پڕ ده ژانه/
زه مين زه خم و زه مين زار ، زه مين ژه هر و زه مين ژار
زه مين په لامێ بڕێا ، زه مين بێ ئاسمانه/
باڵ فرێشته رزيا ، باخ بهه ێشت ئه ڵكزيا
دووزه خ هفاو دا دنيا ، ئێ ئژدهاێ خوڕانه/
ئێ بار پڕ ئه نيشه ، ئاخر ئه ڕا چه كيشيم
ئێ هه مگه عه زاوه، ئاخر ئه ڕا چه مانه ؟/
وڵ كه خياڵ هاتگ ، بڕواكن ئێ هه ناسه
وڵ كه په ژاره ێ ناتگ ، مه س بوو ده ئێ ئه لانه/
تووز تيه ڵه و ته م ره ش ، كول كه فتنه كه ش ئه ڵ كه ش
كه س ده ر نيه چوو وه بێ به ش ، مه ردم ! ده ئێ قڕانه/
داره ێل ئه ڕاچه هشكن ،گوڵه ێل ئه ڕا نيه وشكن
قه ناريه ێل ِ دڵ ته ڕ ، بێ ده نگ ئه ڕا وسانه /
ئه وره ێلمان مه زووكن ، تافه ێلمان مه رێژن
نه تافه تاف ِ رێژاو ، نه نم نم ِ وارانه /
نه رووسه مێ دياره نه يشه ئسفه ندِيارێ
نه شوون ِ قاره مانه ، نه نوون ِ پاڵه وانه/
نه دين ماگه نه ئێمان، ساهڵ ره م كه ێ ده سا مان
هووش و گووش و پووسمان ، پڕ ده شه ڕ و شه ێتانه/
زه مانه پاوه مانگه ، ئه وجار ئه ڵامه ت ئاورد
ئێجار بزانيم چه زاێ ، ئێ ژن ِ زاوه رانه/
شكيا دڵ و پێشتمان ، كردنه ئاڵێشتمان
گم بۊمنه گێشتمان ، ده ئێ چوارده رێانه/
نه چةفتيمن نه راسيم ، نة گه نيمن نه خاسيم
بڕێ خوه مان مه ناسيم ، مايمه ده ێ نام مه رزانه/
زوانمان شێويا ، بۊه وه فر و تێويا
تێوێگوه جوور وه فر ، هه ر كه س ك بێ زوانه/
په لام ئه و كي بوةيمن ، ده ێ زه رد ِ بێ زه واڵه
هاوار ئه و كوو بكيشيم ، ده ێ هۊچ بێ هچانه /
بڕێ گورگن - دنان هار- ، ده ێ جه نگه ڵ جنوونه
بڕێ وه ركن- وه ره لا -، ده ێ ده ێشت ِ بێ شوانه/
بارێ ها بان ِ كووڵم ، چنه كۊه ێ بانكووڵه
قيڕه ێ ها قوڕن ِ دڵم ، چنه قڵاقيڕانه/
خوزه و رها بۊاتايم ، رووژێ وه كام و حه زره ت
ده ئێ زرپ و زوورانه، ده ئێ گورز و گووچانه/
خوه زه و واران بوارێ ، ده ێ هه ڵه ت ِ هه ڵاكه
خوه زه و شةفةق بوشكێ ، ده ێ شه و ِ بێ به ێانه/
قسيه م راسه شه كه ته ، خوه زه و نامه ێ ئمێده
شێعرم راسه له ت له ته ، به زه ی نامه ێ ژيانه/
رص رةوةن سور و دةزوراني :
ئةلف) دياري كردن: ئزدواج لة وپات ئيلام جور هةر وپات تر، وةرد ئاشنايي كورِو دوةت و خوازمةني ئةوةپيةشرو دو . بادةز ية ، لة يةص رؤذ موشةخةس ، ذنةيل د خانةوادةص كورِ و دوةت ، لة ماپ باوط دوةت جةمةو دون و خانةوادةص كورِ ، يةص شاپ ، يةص كلوانك ، يةص كةرواس و كةوش و كةمص قةن و رون و شيريني ئرُِا خانةوادةص دوةت بةن.
لة روذطارةيل وةرج لةية ، هوض ثياصط لة خانةوادةص كورِ ، حةق شركةت لةص مراسمة نصاصشت ، وةلي لةص زةمانة بازص وةختةيل زاواو و نزيكةيل زاوا ، لةص مةراسمة شركةت كةن .
ادامه مطلب
ضةمةر:

ضةمةر ، رةسم مةخسوس ئيلاميةيل لة عةزاص عةزيزةيلصانة ك بصشتر لة مةنتةقةيل روستايي و عةشايَرص بةرطوزار دو.
ئةص مةراسمة بصشتر ئرِا ثيايل و ئاصةمةيل ناو نيشان دار خانةوادةيل ئيلامي بةرطوزار دو ، ئرِا ذنةيل هةم بصشتر مةراسم ثرسة طرن .
سص روذ تا يةص هةفتة با دةز مردن كة سص ك ئرِاص ضةمةر طرن ، خاون عةزا ، كة سةصلي كل كةصطة تاصفةيل دور و نزيك و ئرِا شركةت لةص مةراسمة داوةتصان كةص .
ضةمةر، وة سةف بةسين ذنةيل مورهار و ساز و دهل ضيةيل و شاعرةيل مةحةلي شرو دو، لة ئةوةپ شةوةكي رؤذ ضةمةر ، ساز ذةنةيل و دهل كوتةيل ، ئاهةنط خةمناكي ذةنن و شاعرةيل مةحةلي ك وةيان بئوش ئوشن ، وةرد رةو كةرةيل ، شعرةيپي لة وةسف مردص و كارةيپي ك لة زنةي كردصة وة يةص ئاهةنط مةخسوسي ك جور هقهقة ، خوةنن.
لةص مةراسمة ، ذنةيل و ثيايل عةزادار، وة شكپ داصرة سةف كيشن و ساز و دهل ضيةيل و رةو كةرةيل ، لة رواص رو ئةص سةفة هام شو كةن . بازص وةختةيل مةردمي ك لة تاصفةيل تر ديانة ئةص مةراسمة ، وةرد خوةصان رةو كةرةيل و بئوشةيپي ديارن تا وة ياد ئةص مردصة و باقي مردصةيل د تاصفة ، شعر بوشن و رةو بكةن .
مةراسم ضةمةر ، لة يةص روذ تا سص رؤذ و بازص وةختةيل تا يةص هةفتة، لة ئةوةپ شةوةكي تا ئصوارة ئدامة دصرص ك ئرِا ئةص كارة ضةن دؤار ئةپدةن و نةهار و شام دةنة مةردم .
دةروةن ئةرغةوان ( تةنط ئةرغةوان)
دةروةن ئةرغةوان ، ها فاسپةص 3 كيلؤمتري شوماپ شةرقي شار ئيلام لةمةسير تةنط قؤضعةلي . رةنطيني ئةص دةروةنة ، وةص دةليلةسة ك دارةيل فرةص هاناوي ك طوپةيل ئةرغةواني و رةنطارةنطي دصرص . مةخسوسةن لةفةسپ وةهار ، ئةص دةروةنة ، بصحةد رةنطين و باسةفاس .
ثارك دارة ساني ضيا سةونز
له حاشيهص شار ئيلام و لة ئة وةپ طةورا ريَ ئصمام حوسةين (ع) ية كيَ لة رةنطين تةرين جايل تةبيعي و دپ تةزن ولَات ئيلام وجود دُيَريَ ك شةرايت فرة خؤُبي ترِا ئةوسةر بردن وةختةيل بيَكاري و طةردش و سةيَران ميَمانةيل عةزيز دصرص . لةص ثارك دارة سانية ك نزيك 4000 هكتار وسعةت دٍصرص ، شار بازي ، بازارِضة ، ضاي خانة ُ.مةوزةص حةيات وةحش و مةردم ناسي، رستوَران ، ساپونةيل نمايش و سينماٌص روواز 40 هزار نةفةري ، سازياس.

